Hoe maak je papieren letters voelbaar?

 Dat kan, door ze niet op een vel af te drukken, maar door ze te maken in een ander materiaal. Dat kan steen zijn, of metaal of hout. De vraag is dan wel, hoe je dat doet?

Ik ging te rade bij Hans Neijts van Goochem Design in Amsterdam. Uitgangspunt was deze tekst, gecomponeerd in mijn nieuwe font Mokum Anno (komt binnenkort beschikbaar als download):

Sophie is de naam van mijn kleindochter en toevallig ook die van de dochter van Hans. Allebei op bekend terrein dus, met dien verstande dat ik veel weet van letters en hout voor Hans bijna geen geheimen heeft. De tekst werd ingevoerd in de computer, waar er een vorm van werd gemaakt waarmee de freesmachine aan de slag kon.

Na enige bewerkingen was de tekst geschikt om door de freesmachine verwerkt te worden. Daarmee kun je een houtenplankje de gewenste vorm geven. De freesmachine ziet er overigens zo uit:

Na wat instellingen, zoals het bepalen van de maximale grootte van het werkstuk en het plaatsen van de klemmen kon het proces beginnen. En dan gebeurt er dit:

Er wordt een lijn gefreesd die precies overeenkomt met het model van de tekst zoals die op papier was gezet. Na het frezen moest nog even een randje worden afgezaagd:

En dan heb je twee (eigenlijk drie) stukjes hout. Het ene met de gewenste tekst en de rest kan in de afvalbak.

Fascinerend om te zien hoe een tekst op deze manier ontstaat. De combinatie van typograaf en houtbewerker is een goede match, dat blijkt wel.

Een vastgezet lettertje

 Dit wordt een font waarbij de letters vaststaan op een ondergrond. Je zou er bijvoorbeeld een leuk fotolijstje van kunnen maken of gewoon een letterbalkje voor het bureau of aan de deur. Ik ben nog bezig om te kijken of dit machinaal gemaakt kan worden. Het alternatief zou de figuurzaag zijn. Hieronder een voorbeeldje van een fotolijstje met naam 

De ruwe tekst zoals die uit de computer rolt ziet er dan zo uit (ik heb er wel een mooi kleurtje overheen gezet). 

Het mysterie van een 98 jaar oude tekst

In Schoten (dat in 1927 geannexeerd zou worden door Haarlem), werd in 1923 een complex van een aantal woningen en een café restaurant gebouwd. Architect was Henk Lamberts, die op zijn bouwtekening een mooie geveltitel had ingetekend. 

Tegenwoordig is het pand in kwestie, dat ligt aan de Spaarndamseweg, getooid met een nieuwe titel, en wel deze:

Duidelijk is te zien dat de ontwerper op verschillende plekken niet het origineel heeft willen volgen. Jammer, maar helaas. De oude letters hebben ook nooit aan die gevel gezeten. In oude kranten is geen enkele advertentie te vinden voor een Café Restaurant "Het Spaarne", er is op die plaats alleen sprake van een gebouw met de naam "Geko". 

Conclusie: bij het ontstaan van denksportcentrum 't Spaerne is gebruik gemaakt van de originele bouwtekening en niet van bestaande letters die aan de geval hadden gezeten.

Ik grijp nu mijn kans, en ga aan de haal met het originele lettertje, dat voldoende potentieel lijkt te hebben om het tot font te schoppen.

Eindelijk dan toch, Rak Dudok is gereed

 Het kostte even wat moeite om de letters in de nieuwe vorm te krijgen. Meteen ook maar de IJ en ij gemaakt, in combinatie met de zogeheten fancy quotes. Die laatste staan ook wel bekend als de aanhalingstekens 66-99.

Waar nodig is een bescheiden kerningtabel toegevoegd, zodat letters als V en A niet mijlenver uit elkaar staan, maar mooi bij elkaar. Dat ze zonder verdere behandeling los van elkaar staan heeft met de vorm te maken. Het fontprogramma kijkt alleen naar de uiterste rechterkant van het eerste teken en de linkerrand van het tweede teken. En dan krijg je te veel tussenruimte. Zie het plaatje met links de situatie met kerning en rechts zonder

Hoe dan ook, het font is te downloaden via de button in de rechterkolom --->